Nareizigers zonder opvang: wat je als gemeente nu kunt doen

Wat speelt er? 

Het gaat om gezinsleden van statushouders die al in Nederland verblijven, zowel in opvanglocaties als in gemeenten. Als er bij aankomst geen plek beschikbaar is, ontstaat er direct druk op gemeenten, opvangorganisaties en andere betrokken partijen. 

In de periode maart – oktober 2025 registreerden we 384 signalen van nareizigers zonder opvang, goed voor in totaal 1770 personen. Ook recent blijven meldingen binnenkomen van schrijnende situaties. Deze hebben niet alleen impact op gezinnen zelf, maar ook op de uitvoeringspraktijk. 

Oproep aan Rijk en gemeenten 

Samen met het Rode Kruis hebben wij de minister van Asiel en Migratie opgeroepen om snel met structurele oplossingen te komen. Gemeenten zijn tegelijk via een brief geïnformeerd over de knelpunten én handelingsperspectieven. 

Lees hier de brief

Aanvullende instructies van COA 

Het COA heeft het werkproces rond aankomst verduidelijkt met extra informatie op de website. Sinds april 2026 ontvangen niet alleen referenten (de statushouders die gezinshereniging hebben aangevraagd), maar ook gemeenten een melding als een nareiziger aankomt zonder beschikbare opvangplek. 

Daarnaast geeft het COA aan hoe gemeenten gemaakte hotelkosten kunnen declareren. Deze werkwijze is uitgewerkt in de instructies over ongecoördineerde nareis en de facturering van opvangkosten. 

Wat kun je als gemeente doen? 

De praktijk laat zien dat tijdig handelen en goede afstemming het verschil maken. Denk aan:  
 

• Vooruitplannen: In TVS (het taakstellingvolgsysteem) is zichtbaar wanneer de mvv (visum om in Nederland te reizen) is afgegeven. Gezinsleden komen meestal binnen drie maanden daarna aan. Start daarom tijdig met het in kaart brengen en toewijzen van passende huisvesting. 
• Gebruikmaken van bestaande regelingen: zoals de HAR+ of de hotelregeling van het COA. 
• Tijdige afstemming en communicatie: stem uiterlijk één dag vóór aankomst met COA en referent af waar nareizigers verblijven tot opvang of huisvesting beschikbaar is  
• Samenwerken met partners: maak afspraken met woningcorporaties over tijdelijke oplossingen. Mogelijk kan gebruik worden gemaakt van de vrije ruimte bij passend toewijzen en/of van afspraken over huurkosten wanneer de statushouder tijdelijk alleen woont in een gezinswoning.  
• Administratieve plaatsing: nareizigers registreren zich binnen drie dagen na aankomst in Zevenaar, ook als er geen opvang is. Zij ontvangen dan inkomen en zijn verzekerd voor zorgkosten. 

Voorkom stilstand in de eerste periode 

Een goede start vraagt om basiszekerheid. Wanneer opvang of huisvesting ontbreekt, heeft dat direct effect op participatie, welzijn en integratie. Door tijdig te handelen en samen op te trekken, voorkomen we latere problemen. 

Samen werken aan oplossingen 

De situatie verschilt per gemeente. Daarom biedt de recente brief ruimte om lokaal het gesprek te voeren over rolverdeling en samenwerking. Wij denken graag mee vanuit de praktijk.