Strategisch procederen
Strategisch procederen
Het asielbeleid is streng. Maar wat als streng niet langer rechtvaardig is? Dan legt VluchtelingenWerk, samen met asieladvocaten en wetenschappers, zaken voor aan de hoogste rechterlijke instanties.
Wat is strategisch procederen?
De regelgeving in Nederland kan een grote groep asielzoekers benadelen. Wanneer dat zo is, laten we deze regels toetsen door nationale rechters, het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, of het Hof van Justitie van de Europese Unie.
Dit doen we via de Commissie Strategisch Procederen. De commissie bestaat uit prominente asieladvocaten, academici en een programmamanager van VluchtelingenWerk. Omdat een rechter vaak geen uitspraak kan doen over het algemene asielbeleid, dienen we individuele zaken in. We kiezen de zaken zorgvuldig uit en maken uitgebreide juridische analyses.
Daarnaast werken we nauw samen met Europese organisaties om ook de behandeling van vluchtelingen in grenslanden voor de rechter te brengen.
Grote belangen
Een gewonnen rechtszaak helpt niet alleen de vluchteling in kwestie, maar dient vooral ook een collectief belang. De bescherming van vluchtelingen kan door één uitspraak namelijk aanzienlijk verbeteren.
Hoe dat zit? Uitspraken van de hoogste nationale rechters zijn bindend voor alle asielzoekers en vluchtelingen in Nederland. Oftewel: hier kan niet tegen in beroep worden gegaan. Ook tegen een uitspraak van een Europees Hof kan géén beroep worden aangespannen. Dat geeft deze uitspraken veel gewicht en heeft grote gevolgen voor de bescherming van vluchtelingen in heel Europa.
Help mee en doe een gift!
Met jouw steun kunnen we asielzaken blijven oppakken voor mensen die gedwongen zijn in andere landen bescherming te zoeken. Hartelijk bedankt!
Dit hebben we bereikt
Met het programma Strategisch Procederen hebben we al meerdere successen geboekt in binnen-en buitenland voor onder andere LHBTIQIA+, politieke en minderjarige vluchtelingen. We lichten 3 successen uit:
1. LHBTIQIA+ vluchtelingen beschermd
Een belangrijke overwinning van het programma Strategisch Procederen was de zaak van drie homoseksuele mannen die asiel zochten in Nederland. In hun land van herkomst vreesden ze voor gevangenschap vanwege hun seksuele geaardheid. De Nederlandse overheid stelde dat ze veilig zouden zijn als ze hun geaardheid verborgen hielden, en uitzetting dreigde.
Samen met andere organisaties hebben we deze beslissing succesvol aangevochten. Het Europese Hof bepaalde dat vluchtelingen hun geaardheid niet hoeven te verbergen. De drie mannen kregen een verblijfsvergunning, net als alle andere asielzoekers in vergelijkbare situaties.
2. Asielaanvragen van politieke vluchtelingen versoepeld
Tot aan 2023 eiste Nederland dat de politieke overtuiging van vluchtelingen een fundamenteel deel van hun identiteit moest zijn. Hierdoor kregen veel politieke vluchtelingen, die vervolgd werden vanwege hun overtuigingen, toch geen asiel.
Wij ondersteunden een zaak tot aan het Hof van Justitie in Luxemburg. Het ging om een vrouw uit Soedan die in Nederland politiek actief was voor verschillende partijen en organisaties. Daarnaast nam ze deel aan demonstraties tegen de Soedanese regering en spoorde ze andere vrouwen aan mee te doen. Ook uitte ze kritiek op de Soedanese regering via social media.
De Commissie Strategisch Procederen van VluchtelingenWerk werkte samen met haar advocaat aan deze zaak. Dankzij deze inspanningen oordeelde het Hof van Justitie in 2023 dat Nederland te hoge eisen stelde aan asielaanvragen van politieke vluchtelingen. Zij krijgen nu de bescherming waarop ze recht hebben volgens het Vluchtelingenverdrag.
3. Opvang in Moria onmenselijk verklaard
Het Griekse vluchtelingenkamp Moria was jarenlang overbevolkt en had een schrijnend tekort aan basisvoorzieningen. Moria werd berucht nadat veel vluchtelingen er na de EU-Turkije deal werden vastgehouden. Ook woedde er in 2020 een allesverwoestende brand, die veel vluchtelingen dakloos maakte.
VluchtelingenWerk Nederland schreef samen met haar partners een third party intervention in deze zaak. De interventie benadrukt dat landen die het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens hebben ondertekend, moeten zorgen voor goede opvang en procedures die de menselijke waardigheid respecteren. Het ontbreken van basisvoorzieningen zoals onderdak en medische zorg schendt dit verdrag. Ook werd er gesteld dat lange vertragingen in asielprocedures tegen internationale regels zijn en leiden tot langdurige scheiding van gezinnen.
In 2023 oordeelde het Hof dat de omstandigheden in het Griekse vluchtelingenkamp Moria onmenselijk en vernederend zijn.
Wij blijven strijden voor vluchtelingen
In het huidige politieke klimaat worden er helaas steeds weer voorstellen gedaan die de grenzen van het recht opzoeken. Of zelfs duidelijk in strijd zijn met Europese en internationale verplichtingen. Een beroep op de rechter is in deze tijden dan ook meer nodig dan ooit.