Internationaal project: juridische steun door de universiteit voor migranten en asielzoekers op Aruba
In Aruba durven asielzoekers geen bescherming te vragen. Onze partner Tienda di Ley geeft juridisch advies en voorlichting. Met ondersteuning van VluchtelingenWerk is dit initiatief uitgegroeid tot een duurzaam steunpunt dat bijdraagt aan menswaardige oplossingen op het eiland.
Achtergrond
Sinds 2017 zijn veel mensen uit Venezuela gevlucht door politieke en economische onderdrukking. Ook op Aruba, een Caraïbisch land binnen het Koninkrijk der Nederlanden, zoeken mensen veiligheid. Op heldere dagen is Aruba zichtbaar van het Venezolaanse vasteland.
Mensen die op een irreguliere manier aankomen met gammele bootjesi worden bij onderschepping van de Nederlandse Kustwacht overgedragen aan de politie en in detentie gezet onder erbarmelijke omstandigheden. Ook vinden er invallen plaats op werkplekken, waarbij mensen worden opgepakt en uitgezet. Terugkeer gebeurt vaak zonder rechtsbijstand of een goed doorlopen asiel- en beroepsprocedure. Dat kan gevaarlijk zijn, zeker als iemand bij terugkeer direct gevaar loopt.
Veel mensen blijven daarom buiten beeld. Zij leven in onzekerheid, kinderen gaan niet of zeer onregelmatig naar school en volwassenen werken vaak in kwetsbare sectoren zoals bouw, schoonmaak of sekswerk. Dat vergroot de kans op uitbuiting en beperkt toegang tot zorg en huisvesting.
Aruba heeft het Vluchtelingenverdrag ondertekend en er is een asielprocedure, maar in de praktijk krijgt niemand een verblijfsvergunning. Bovendien zijn er zeer weinig lokale maatschappelijke organisaties die ondersteuning bieden met advies of juridische hulp aan deze mensen.
Door bezuinigingen van USAID in 2025 zijn internationale organisaties weggevallen, waardoor het belang van de Tienda nog groter is geworden.
Wie zijn Tienda di Ley?
Tienda di Ley (Papiaments voor ‘rechtswinkel’) is in 2022 gestart op initiatief van twee docenten van Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Aruba. Het doel is dubbel: rechtenstudenten doen praktijkervaring op, terwijl mensen met een laag inkomen of die ongedocumenteerd op Aruba verblijven juridisch advies krijgen.
Rechtenstudenten houden gratis consultatiegesprekken en geven schriftelijk juridisch advies onder begeleiding van advocaten en docenten. Daarnaast zijn er informatiesessies over diverse thema’s, zoals asiel, huisvesting en arbeidsrechten die worden gegeven in verschillende wijken waar de doelgroep gemakkelijk en gratis toegang heeft. Hierdoor zijn migranten en asielzoekers beter in staat hun positie in de samenleving te versterken. Inmiddels functioneert de Tienda di Ley als een eerstelijns juridisch adviespunt voor mensen die geen advocaat kunnen betalen.
Tienda di Ley is begonnen als pilot, maar groeit uit tot iets blijvends. We bouwen aan een plek waar studenten leren in de praktijk én waar mensen terechtkunnen voor betrouwbare juridische steun.
Brechtje Huiskes, Coördinator en docent
Hoe werken we samen?
VluchtelingenWerk werkt samen met Tienda di Ley om een duurzame rechtswinkel op te zetten aan de Universiteit van Aruba. Ons doel is dat Tienda di Ley zelfstandig kan functioneren, met een eigen bestuur, duidelijke structuur en passende financiering. Ook biedt VluchtelingenWerk praktische cursussen aan om de studenten voor te bereiden de doelgroep optimaal te ondersteunen. Zo kunnen zij ervaring opdoen, terwijl vluchtelingen en migranten toegang krijgen tot juridische hulp. De studenten zijn de advocaten en beleidsmakers van de toekomst en met de kennis die zij opdoen bij de Tienda di Ley kunnen zij zich na afstuderen blijven inzetten voor de doelgroep.
Samen bouwen we aan trainingen, begeleiding en bewustwording in de gemeenschap. Zo wordt Tienda di Ley een blijvend en goed georganiseerd steunpunt voor mensen die juridische hulp nodig hebben.
Samen met VluchtelingenWerk versterken we de rechtswinkel als duurzaam steunpunt. Zo zorgen we dat mensen op Aruba niet alleen gehoord worden, maar ook verder kunnen.
Benedicta Deogratias Coördinator en docent
Resultaten tot nu toe
Met de Tienda di Ley is op Aruba een plek ontstaan waar mensen terechtkunnen voor betrouwbare juridische informatie en ondersteuning. De rechtswinkel is nog in opbouw, maar laat nu al zien hoe belangrijk laagdrempelige, praktische hulp is voor asielzoekers en migranten. Ook worden signalen uit de praktijk beter zichtbaar, zodat knelpunten beter bespreekbaar worden.
Tot nu toe:
Meer bewustwording over rechten en procedures binnen de gemeenschap.
Training en begeleiding opgezet voor studenten (en waar mogelijk ook voor advocaten).
Tweede academisch jaar waarin studenten de Tienda di Ley als vak kunnen volgen.
Consultatiegesprekken gevoerd door studenten.
Algemene voorlichting verzorgd door studenten in de bario’s.
Tijdens het spreekuur merken we hoe groot de behoefte is aan duidelijke uitleg. Met kleine stappen kunnen we mensen helpen om hun rechten te begrijpen en weer grip te krijgen op hun situatie.
Esther Jones, student
Onze rol als gids en belangenbehartiger
VluchtelingenWerk ondersteunt Tienda di Ley met kennis, middelen, training en begeleiding, zodat mensen sneller de juiste informatie en hulp krijgen. Daarnaast brengen we ervaringen uit de praktijk onder de aandacht bij betrokken partijen. Zo werken we samen aan een aanpak die beschermt, menswaardig is en beter werkt.
Waar werken we naartoe?
Samen met Tienda di Ley bouwen we verder aan:
Een stevige organisatie met een duidelijke werkwijze.
Training en coaching voor studenten, advocaten en begeleiders.
Een vaste plek in het onderwijsprogramma van de universiteit.
Stappen richting structurele financiering en continuïteit.
Wil je meer weten?
Neem contact op via ip@vluchtelingenwerk.nl of bekijk onze internationale projecten.
