Europees asielbeleid
Europees asielbeleid
EU-landen zijn samen verantwoordelijk voor de opvang van vluchtelingen. Maar hoe werken landen samen binnen én buiten Europa? We leggen uit hoe het zit.
Het EU-Migratiepact
Het Migratiepact gaat op 12 juni 2026 in. Het omvat een pakket met afspraken en regels over het Europese asiel- en migratiebeleid, waar alle EU-lidstaten zich aan moeten houden. Het pact kan grote gevolgen hebben, maar veel hangt af van hoe landen het uitvoeren.
Actueel
Het EU-Migratiepact: onze vijf bezwaren
Een gemiste kans, dat is het nieuwe Europese Migratiepact. Wij zijn zeer kritisch over het pact, dat een schrijnend gebrek aan solidariteit laat zien. In dit artikel delen we onze vijf belangrijkste bezwaren.
Dit speelt er nog meer in Europa
Migratiedeals en terugkeerhubs
Migratiedeals zijn afspraken tussen de EU en landen buiten Europa, gericht op het tegengaan van migratie. Deze landen ontvangen dan geld of handelsvoordelen om vluchtelingen bij de grenzen tegen te houden, zelf op te nemen of terug te sturen.
De migratiedeals leiden al jarenlang tot veel misstanden, zoals geweld aan de grenzen, overvolle detentiecentra en het uitzetten van vluchtelingen naar onveilige landen.
Illegale pushbacks
Momenteel stuiten vluchtelingen bij de grenzen van Europa te vaak op een onmenselijke behandeling.
Gesloten grenzen, grensgeweld en illegale pushbacks (het terugduwen van vluchtelingen over de Europese grenzen) zijn aan de orde van de dag. Of bootvluchtelingen verdrinken als ze de overtocht naar Europa maken. Pushbacks zijn bij wet verboden, maar vinden helaas op grote schaal plaats.
Belangrijke cijfers over migratie
69% wordt opgevangen in buurland
De meeste vluchtelingen blijven in hun eigen land. Van de mensen die naar het buitenland vluchten, wordt 69% opgevangen in een buurland. (Bron: UNHCR)
199400 vluchtelingen kwamen over zee
Minstens 199.400 vluchtelingen maakten in 2024 de gevaarlijke oversteek naar Europa via zee. (Bron: UNHCR)
3500 overleefden de oversteek niet
Van de 199.400 vluchtelingen die in 2024 de oversteek hebben gemaakt, hebben ruim 3.500 de tocht niet overleefd. (Bron: UNHCR)
Ons standpunt over veilige vluchtroutes en migratiedeals
Europa moet zorgen voor veilige vluchtroutes en een eerlijke verdeling van vluchtelingen, zodat niet één land alle lasten draagt. Afspraken met andere landen kunnen goed werken, maar alleen als de mensenrechten en veiligheid gewaarborgd zijn.
Reza (48)
Pushbacks in Europa: 'Ze schoten expres rond onze voeten en hoofden'
In 2019 vlucht Reza halsoverkop uit Iran, samen met zijn zwangere vrouw en twee jonge kinderen. Drie jaar later zijn ze nog altijd op de vlucht en worden ze in ieder Europees land bruut geweerd.
Veelgestelde vragen over migratiedeals en terugkeerhubs
De EU heeft afspraken gemaakt met meerdere landen. Het doel van deze samenwerking is om mensen tegen te houden die via land of zee naar Europa reizen.
De gevolgen van de deals zijn dramatisch. In landen als Tunesië en Egypte worden vluchtelingen vaak hard tegengehouden aan de grenzen. Onder hen zijn ook mensen uit Soedan die vluchten voor de oorlog. Er zijn meldingen dat mensen worden achtergelaten in de woestijn, soms met fatale gevolgen. We lichten een aantal van de huidige deals uit.
Wat is de Turkijedeal?
In 2016 sloot de Europese Unie een deal met Turkije. In de deal werden afspraken gemaakt over de opvang van de vele Syriërs die naar Turkije waren gevlucht. Turkije kreeg in ruil daarvoor veel geld van de EU.
Na de deal kwamen er inderdaad een aantal jaar minder vluchtelingen naar Europa. Maar die afname kwam niet alleen door de Turkijedeal: ook het sluiten van de grenzen op de Balkanroute zorgde daarvoor. Daardoor kozen meer mensen voor de langere en gevaarlijkere route over de Middellandse Zee.
Ondertussen is de bescherming van Syriërs in Turkije verslechterd. Veel Syriërs voelen zich daar niet meer veilig. Het komt voor dat Syriërs worden vastgezet en uitgezet, ook als zij al jaren in Turkije wonen.
Wat is de Tunesiëdeal?
In juli 2023 maakte de Europese Unie afspraken met Tunesië. In ruil voor de deal krijgt Tunesië geld van de EU, onder andere in de vorm van leningen. Met dit geld moet Tunesië helpen om de grenzen beter te bewaken.
Daarnaast werd afgesproken dat de Europese Unie zou investeren in Tunesië, bijvoorbeeld in technologie. Daarnaast krijgen sommige Tunesische jongeren de kans om met een visum in de EU te werken of te studeren.
Wat is de Egyptedeal?
Eind 2023 maakte de Europese Unie afspraken met Egypte. Net als bij andere deals is het doel om vluchtelingen en migranten tegen te houden voordat zij Europa bereiken.
In ruil daarvoor krijgt Egypte miljardensteun van de EU, onder andere in de vorm van leningen en subsidies. Met dit geld moet Egypte helpen om de grenzen beter te bewaken.
Waarom de Egyptedeal geen oplossing is
Wat zijn terugkeerhubs?
In Europa wordt gesproken over terugkeerhubs: detentiecentra in landen buiten de EU. Afgewezen asielzoekers kunnen daarheen worden gestuurd als zij Europa moeten verlaten. Daar wachten zij op terugkeer naar hun land van herkomst. Vaak hebben mensen geen band met het land waar zo’n centrum staat. Ook is onduidelijk wat er gebeurt als terugkeer niet lukt.
Een voorbeeld is de deal tussen Italië en Albanië. Sinds 2024 worden mensen die op zee zijn onderschept naar detentiecentra in Albanië gebracht. Daar behandelt Italië hun asielaanvraag. Maar ook afgewezen asielzoekers kunnen er worden vastgehouden terwijl wordt geprobeerd hen uit te zetten.
Er is veel kritiek op deze plannen. In de centra in Albanië zijn ernstige problemen gemeld, zoals beperkte toegang tot een advocaat en medische zorg, en weinig toezicht.
Ook Nederland is van plan terugkeerhubs te realiseren, samen met andere EU-landen. Eerder is dit al geprobeerd in Oeganda. Wij maken ons ernstige zorgen over dit soort plannen. Mensen kunnen vast komen te zitten in een land waar zij nooit zijn geweest en waar hun rechten niet goed zijn beschermd. Ook bestaat het risico dat kinderen in deze centra terechtkomen.
Onze steun internationaal
Internationale belangenbehartiging
Vluchtelingen en asielzoekers worden binnen en buiten Europa steeds vaker onmenselijk behandeld. Tegelijk wordt het asiel- en vluchtelingenbeleid steeds meer in Brussel gemaakt in plaats van in Den Haag. Daarom richten wij onze belangenbehartiging niet alleen op Nederland, maar ook op Europese beleidsmakers.
Europese partners steunen
We ondersteunen organisaties in Europa en op Curaçao die vluchtelingen bijstaan aan de grenzen. Zij maken het verschil voor vluchtelingen, asielzoekers en hulpverleners. Via het Step Up Fonds bieden we financiële en praktische steun om hun werk te versterken en uit te breiden.