donderdag 12 maart 2020

Een open brief aan een vluchteling op Lesbos | Column Hazem Darwiesh

De beelden van de vluchtelingenkampen op de Griekse eilanden raken journalist en columnist Hazem Darwiesh. Aan een vastzittende vluchteling op Lesbos schrijft hij deze brief. 'Je redde je kinderen van de oorlog en dood, maar de kilheid van deze tijd en de gruwelen van wat er omheen gebeurt is de dood in de vorm van asiel.' 

Lieve vluchteling op Lesbos,

Ik weet dat de tent waar je sinds lange tijd in woont klein en koud is. Dat je hem deelt met andere vluchtelingen die talen spreken waarvan je niets verstaat. Dat je zoon verdwaald is sinds hij door een andere vluchteling misbruikt is; en dat je sinds die dag niet meer in zijn ogen durft te kijken. Misschien durf je ook niet meer in de ogen te kijken van jouw andere kinderen. Je hebt ze van de oorlog en dood gered, maar de kilheid van deze tijd en de gruwelen van wat er omheen gebeurt is de dood in de vorm van asiel. Ik hoop voor jou dat je op een dag jouw reis naar een veilig land kunt voortzetten. Het idee dat je je kinderen ooit kunt beschermen tegen de vernedering van deze tent en kou, houd je nu in leven. Soms zie je in je gedachten je verloren zoon en zijn broers en zussen op een veilige plek in schoolstoelen zitten. Dan zie je groene kleuren, een blauwe lucht en misschien een rivier. Maar je weet ook dat je elke dag weer iets van jezelf verliest; iets dat je nooit meer kunt vervangen.

Helse cirkel van ellende

Het enige dat jij wilde was ontsnappen aan de dood. Ontsnappen aan de bombardementen. Ontsnappen aan de buitenlandse soldaten. Ontsnappen aan de zee. Dat heb je overleefd, dacht je toen je aankwam in Europa. Maar vandaag lijkt deze bevrijding eerder een doodvonnis; het lijkt of jij nog altijd in afwachting bent van de executie. Je dacht nog dat je maar een paar dagen op dit eiland zou hoeven te blijven. Maar sinds de internationale organisaties je tent een nummer gaven, voel je dat je vastzit in een helse cirkel van wachten en lijden. Je bent een nummer geworden. Je kreeg een deken, er worden maaltijden uitgedeeld en je kinderen kregen winterkleren, toch zit je muurvast. In een val waar niemand je uit wilt laten. Niemand deelt je verlangen om te overleven. Overlevenden en niet overlevenden zijn nooit gelijk, ongeacht of de een met zijn hulp zijn eigen geweten probeert te sussen.

In Niemandsland

Je bent een nummer in vluchtelingendossiers, in nieuwsuitzendingen, in commissies, bij delegaties en in artikelen van journalisten. Ik weet dat je aan je oude moeder denkt en aan het geld dat ze jou heeft geleend zodat je de reis naar Griekenland kon betalen. Elke dag verwijt jouw moeder je dat je deze reis bent begonnen. Ze herinnert jou eraan hoe jij – zonder haar goedendag te zeggen – de stad verliet om landen de bereiken waar jij je kinderen en hun toekomst veilig zou kunnen stellen. Maar in die landen lokken de beelden uit jouw land paniek uit. Iedereen probeert je ervan te weerhouden om hun land te bereiken. De dood of overleving is jóuw probleem. Zij hebben hun leven en vrezen dat dat door jullie komst zal worden bedreigd.

Vluchtelingenmarketing

Lieve vluchteling, kijk ondertussen niet terug. Dat leven bestaat niet meer sinds je vertrek. Vermijd dat je kinderen op de foto verschijnen als ze uitgeput en hongerig  zijn. Maak geen souvenirfoto’s met Angelina Jolie of ambassadeurs van goede wil. Daar worden je problemen niet mee opgelost. Klaag niet over het weer, het zand in je brood en pas op dat je geen betere tent eist. Er is geen betere tent dan deze tent.

Lieve vluchteling, ook ik heb deze reis vier jaar geleden gemaakt. Ook ik dacht dat ik het niet zou overleven. Maar ik heb het overleefd. Anders had ik niet in deze nieuwe taal kunnen schrijven. Al meer dan vier jaar ben ik in Nederland. Ja, ik heb het overleefd. Ook jij zult overleven. Dat is geen valse illusie, maar een feit. Niemand kan de klok terugdraaien of het onheil in deze wereld stoppen.  Ook al is men uiterst bekwaam in het bouwen van grenzen en het negeren van slachtoffers van oorlogen waaraan men zelf deelneemt.

Wil je onze nieuwsbrief ontvangen?

Volg ons via: