Hillegom: 2018 in cijfers

In Hillegom zijn in 2018, in samenwerking met de gemeente, 22 statushouders gehuisvest. Lees hier wat wij, met al onze geweldige vrijwilligers en de samenwerkingspartners, in de gemeente deden.
placeholder

In Hillegom zijn in 2018, in samenwerking met de gemeente, 22 statushouders gehuisvest. Daarmee heeft de gemeente een kleine achterstand (van 5) op de door het Rijk vastgestelde taakstelling.

  •  22 statushouders gehuisvest
  •  16 volwassenen, 6 kinderen
  •  15 mannen, 7 vrouwen
  •  grootste groep: Syriërs (14)
  •  9 beschikbaar gestelde woningen

Spreekuur/infopunt

Er bestaat een grote informatiebehoefte met betrekking tot de vaak complexe asielvraagstukken en (specifieke onderdelen van) de vreemdelingenwetgeving. Ook zijn er veel vragen over rechten en plichten van toegelaten vluchtelingen, over bijvoorbeeld taalonderwijs en inburgering. Om alle in de gemeente wonende vluchtelingen goed te informeren hebben we infopunten en spreekuren waar we vragen beantwoorden en hen op weg helpen. Vaak kunnen we dat zelf, soms verwijzen we door naar andere voorzieningen en instanties.

  •   978 bezoekers aan onze spreekuren

In ons kantoor kunnen statushouders terecht bij open spreekuren. Op maandag- en donderdagochtend is er een algemeen spreekuur van 10.30-12.00 uur. Hier kunnen mensen terecht met algemene en kleine vragen. De vaste begeleider begeleidt de statushouder buiten het spreekuur om en heeft dan de tijd om grote of intensieve begeleidingsvragen op te pakken.
Elk spreekuur wordt bemand door ca. 5 maatschappelijk begeleiders. De teamleider is aanwezig om te ondersteunen bij complexe vraagstukken. Waar meer tijd nodig is om een statushouder te ondersteunen bij een specifieke vraag, worden aparte afspraken gemaakt met de vaste begeleider. Het aantal maatschappelijk spreekuur contacten dat hierboven is vermeld staat los van het aantal gesprekken ‘aan huis’ of de afspraken die de vaste begeleider buiten het spreekuur om maakt.

Juridische begeleiding/gezinshereniging

Vluchtelingen die een verblijfsvergunning krijgen, hebben recht op hereniging met hun gezin (ouders, partners, kinderen). Meestal is de procedure al opgestart in de Centrale Opvang, in andere gevallen moet dat na vestiging in de gemeente nog gebeuren. De juridische procedure bij gezinshereniging is zeer complex, steeds aan verandering onderhevig, bureaucratisch en tijdrovend. Het vergt uiterste zorgvuldigheid, veel tijd en is voor reguliere instanties te kostbaar om uit te voeren.

De juridische begeleiding is planmatig volgens vaste procedures. Wij hebben toegang tot Vluchtweb en (digitale) kennisnetwerk van VluchtelingenWerk Nederland. Daarnaast wordt onafgebroken ingezet op deskundigheidsbevordering, training en opleiding van onze professionals en vrijwilligers.
De juridische begeleiding draagt bij aan het integratieproces. Zolang een statushouder nog niet herenigd is met zijn of haar gezin, is het moeilijk om een nieuwe start te maken in Nederland. Daarnaast dragen de gezinsherenigingen bij aan de realisatie van de gemeentelijke huisvestingstaakstelling.

  • 2 nieuwe dossiers gezinshereniging in 2018
  • totaal aantal dossiers: 8
  • totaal aantal afgeronde dossiers: 5

In Hillegom is éénmaal per 2 weken een juridisch spreekuur geleid door een juridisch vrijwilliger. Een tweede juridisch vrijwilliger is eind 2018 gestart met inwerken en het volgen van de benodigde cursussen. Cliënten kunnen op het spreekuur terecht met allerlei vragen, maar de meeste gaan over gezinsherenigingsprocedures. Het indienen van bewijsstukken, evt. bezwaar aantekenen als niet positief beschikt is, zijn tijdrovend. Statushouders moeten vaak lang wachten op een positief besluit van de IND hetgeen veel onzekerheid en stress met zich mee brengt. Vanwege drukte bij de IND hebben statushouders in 2018 beduidend langer moeten wachten op zekerheid.
In vergelijking met 2017 merken we een vermindering van het aantal aanvragen gezinshereniging. In 2017 waren er 5 aanvragen gezinshereniging, in 2018 waren dat er 2.

Onze juridisch vrijwilliger heeft het desondanks druk tijdens haar spreekuren. In Hillegom zijn afgelopen jaar 79 gesprekken gevoerd tijdens het juridisch spreekuur. Naast gezinsherenigingszaken zijn er in toenemende mate vragen over het verlengen van verblijfsvergunningen, wordt advies en informatie gevraagd over mogelijkheden gezinshereniging, situatie van achterblijvende familieleden, bemiddeling richting advocaat t.b.v. echtscheiding en de aanvraag van verblijfsdocumenten voor pasgeborenen.

Samenwerking, voorlichting en belangenbehartiging

VluchtelingenWerk signaleert wanneer er obstakels of knelpunten zijn voor succesvolle integratie. Deze obstakels kunnen ontstaan door leemtes in het aanbod aan voorzieningen, maar ook door de persoonlijke omstandigheden van de vluchteling. Ook signaleert Vluchtelingenwerk het niet juist toepassen van wet- en regelgeving of de leemtes en uitsluitingsmechanismen daarin – alsmede discriminatie, en onderneemt daarop actie. VluchtelingenWerk Hillegom beantwoordt daarnaast publieksvragen en geeft voorlichting om het draagvlak in de samenleving voor opvang en integratie van vluchtelingen te behouden/vergroten. Om dat draagvlak zo groot mogelijk te houden wordt nadrukkelijk samengewerkt met de gemeente en andere lokale organisaties.

Belangrijke samenwerkingspartners in de gemeente zijn de ISD (WMO, Participatiewet, Schulddienstverlening). Wij zijn blij met de goede samenwerking met gemeente en ISD in 2018.  Korte lijnen en vaste contactpersonen maken dat we  bij problemen snel kunnen handelen. De organisatie van het leerlingenvervoer is in 2018 sterk verbeterd waardoor de continuïteit van de schoolgang nu gewaarborgd is. Ook konden statushouders in 2018 in toenemende mate gebruik maken van extra taalaanbod van de ISD. Deze aanvulling op het reguliere inburgeringspakket is zeer zinvol en een belangrijke aanvulling op bestaand aanbod. 

Andere samenwerkingspartners zijn Stek, WelzijnsKompas, Kwadraad, Marente, inburgeringsinstanties , CJG, GGD, huisartsen en tandartsen, Voedselbank, jongerencentrum Solution, regulier onderwijs, Taalklas en ISK, lokale kerken, bibliotheek, Rotary, PCI, etc.
De samenwerking met organisaties in Hillegom is een vruchtbare. Door onze huisvesting in het dienstencentrum zijn we snel en gemakkelijk in gesprek met veel organisaties. Maar ook organisaties verder weg weten ons te vinden en andersom.

Door de vaak druk bezochte spreekuren waren we bijvoorbeeld blij soms even aan te kunnen kloppen bij WelzijnsKompas om een ruimte te ‘lenen’. Maar uiteraard ging de samenwerking met name over het gedeelde belang: hoe kunnen we statushouders zo snel mogelijk op weg helpen in Hillegom.

Met de huisartsen is afgelopen jaar afstemming gevonden in het ‘verdelen’ van de nieuwe statushouders over alle huisartsen zodat iedere huisarts een evenredig aantal statushouders in de praktijk opneemt als patiënt. Voor de huisartsen vergt een nieuwe patiënt extra tijd aangezien de beperkte communicatiemogelijkheden de efficiëntie van de gesprekken kan vertragen. Gelukkig konden de huisartsen ook in 2018 gebruik maken van de tolkenvergoeding. De eerste 6 maanden na inschrijving in de praktijk wordt de inzet van een tolk vergoed door de Vereniging Nederlandse Gemeenten.

Met het sociaal wijkteam is de samenwerking goed. Op het moment dat het nodig is weten wij elkaar te vinden. Overleg was er ook in 2018 over het versterken van de samenwerking.

Maatschappelijke begeleiding (MB)

De maatschappelijke begeleiding bestaat uit het stimuleren van participatie en integratie. Dit is maatwerk en richt zich erop vluchtelingen in de samenleving zelfstandig hun weg te leren vinden. Vluchtelingen leren vaardigheden om zaken zelf te regelen. De maatschappelijke begeleiding is methodisch van opzet. De ruggengraat wordt gevormd door individuele coachingsgesprekken.
Het doel van de maatschappelijke begeleiding is toenemende zelfredzaamheid en participeren in de maatschappij: de vluchteling leert zelfstandig gebruik te maken van de benodigde voorzieningen, is in staat daarin zelf keuzes te maken en kan uiteindelijk een nieuw leven in de gemeente opbouwen als volwaardig participerend burger. De aanpak in dit proces heeft een coachend karakter en is in samenwerking met andere organisaties in het sociale domein.
Onze begeleiders zijn veelal ook het best in staat – door hun goede contacten met de cliënten – hun leefsituatie en mogelijkheden te inventariseren. Ze kunnen doorverwijzen als er (juridische) zaken mislopen, ze signaleren en rapporteren als er op wat voor een vlak ook stagnatie optreedt.

  • 16 gestarte trajecten mb, eerste jaar
  • 31 gestarte trajecten mb tweede jaar

In 2018 zijn 16 trajecten maatschappelijke begeleiding voor volwassenen opgestart. In deze traject ‘liften’ ook 6 kinderen mee. In de trajecten worden de kinderen meegenomen omdat er ook voor hen veel werk te doen is.  Dan gaat het bijvoorbeeld om het regelen van kinderopvang, het wennen en aanmelden op een nieuwe school, de contacten en afspraken bij de jeugdgezondheidszorg, het signaleren van knelpunten in de gezinnen, etc.
Vanuit 2017 liepen nog 31 trajecten voor statushouders door.
Iedere statushouder wordt gekoppeld aan een vaste begeleider. Hiermee is continuïteit in de begeleiding gewaarborgd. In de eerste fase van vestiging is het contact met de begeleider intensief. De begeleider is dan vaak meerdere dagdelen per week voor en met de statushouder aan het werk om alles te regelen. Zodra alles goed loopt varieert de frequentie van contact van 2 keer per week tot 1 keer per maand. De maatschappelijk begeleider houdt bij of hij een statushouder al een tijdje niet heeft gesproken. Dan neemt de begeleider zelf actie en nodigt statushouder uit op kantoor of brengt een bezoek aan huis. De huisbezoeken zijn vaak tijdsintensief omdat de gastvrijheid èn waardering voor het werk van de vrijwilligers groot is.

Inburgering

In de gemeente Hillegom is de inburgering in 2018 verzorgd door diverse inburgeringsaanbieders. De meeste statushouders uit Hillegom hebben in 2018 inburgeringslessen gevolgd bij Harmonie Taal en Kreda. Ook gingen enkele statushouders naar Delken en Boot. Helaas is deze laatste eind 2018 failliet gegaan.
Aanvullend aan de inburgering adviseren wij statushouders om de Nederlandse taal ‘op te zoeken’. Blijf niet thuis want oefenen kan overal. Het Taalcafé, van het Taalpunt in de bibliotheek, is een welkome aanvulling op de inburgeringslessen. Wekelijks kunnen de mensen hier terecht om op verschillende niveaus te werken aan de beheersing van de Nederlandse taal. De doorverwijzing naar het Taalcafé verloopt goed vanwege de uitstekende bemiddelende rol van een vrijwilliger van VluchtelingenWerk. In Hillegom is in 2018 intensiever bijgehouden hoe de inburgeringstrajecten verliepen. Stagnaties werden opgepakt en statushouders kregen bij herhaling informatie over de inburgering. Het belang van inburgeren werd hierdoor extra benadrukt.

  • 55 gevoerde inburgering- voortgangsgesprekken

In 2018 zijn 55 gesprekken gevoerd over de inburgering. Deze gesprekken waren aanvullend op de maatschappelijk begeleiding en hadden als doel het verder informeren en adviseren over de inburgering. Waar nodig werd tijdens de reguliere spreekuren verlenging, uitstel of ontheffing van de inburgering aangevraagd . Ook ondersteunden we mensen bij het zich opnieuw aanmelden bij een inburgeringsinstantie, het regelen van kinderopvang, e.d. Vaak merken we dat de statushouders hun inburgering niet goed kunnen overzien of de regelgeving niet goed kunnen begrijpen.
Van de 29 statushouders die in 2015 en 2016 met hun inburgeringscursus zijn gestart in Hillegom,
hebben 19 statushouders (65%) hun inburgeringsexamen in 2018 behaald. Dat is meer dan het landelijk gemiddelde van circa 45%.

Participatieverklaringstrajecten (PVT)

Als gevolg van de wijziging van de Wet Inburgering moeten statushouders en nieuwkomers die op of na 1 oktober 2017 inburgeringsplichtig zijn, deelnemen aan een participatieverklaringstraject en de participatieverklaring ondertekenen. Dit nieuwe onderdeel van het inburgeringsexamen moeten zij afronden binnen een jaar na hun eerste huisvesting in een gemeente.
VluchtelingenWerk Hillegom biedt in opdracht van de gemeente al sinds 2016 participatieverklaringstrajecten aan statushouders aan. In 2018 hebben vanuit Hillegom 15 cliënten het traject met succes gevolgd. Het traject wordt verzorgd door een getrainde gespreksleider in dienst van VluchtelingenWerk die ook de taal van de deelnemers spreekt.

Het participatieverklaringstraject voor statushouders bestaat uit 8 interactieve bijeenkomsten van 3 uur en een feestelijke afsluiting en wordt gehouden voor statushouders uit de 5 gemeenten in de Bollenstreek.
Tijdens deze bijeenkomsten maken de deelnemers intensief kennis met de rechten, plichten en fundamentele waarden van de Nederlandse samenleving. Ook de Nederlandse grondwet, democratie en rechtstaat komen uitgebreid aan bod. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een korte film, brochures en ander materiaal ontwikkeld door ProDemos.
Een medewerker van de GGD komt voorlichting geven over hoe de gezondheidszorg in Nederland is georganiseerd en hoe je gezondheidsproblemen kunt voorkomen. Het thema opvoeding en de rol van ouders en instanties wordt eveneens  behandeld.
Omdat veel nieuwkomers de verkeersregels niet kennen wordt stilgestaan bij de veiligheid op straat en krijgt iedereen een boekje met de belangrijkste regels mee.
Deelnemers worden geïnformeerd over het onderwijssysteem en de rechten en plichten rond arbeid en het vinden van werk. Tijdens de bijeenkomsten wordt het belang van participatie, eigen verantwoordelijkheid en inburgering benadrukt. Om hen te inspireren en te motiveren om vrijwilligerswerk te gaan doen wordt door Stichting Present Bollenstreek een vrijwilligersactiviteit georganiseerd.  Deelnemers  hebben o.a. bij de speeltuin Jeugdland in Hillegom spelletjes gedaan en bij Marente Revalidatie in Warmond een gezellige middag verzorgd voor de bewoners met zelfgemaakte hapjes , muziek en dans.
Het hele traject wordt afgesloten met de ondertekening en overhandiging van de participatieverklaring waarbij iedere deelnemer een typisch Hollands product mee krijgt in de vorm van een pakje stroopwafels.

  •  15 trajecten pvt

Fietsles

De Fietsersbond organiseert met regelmaat fietscursussen in Hillegom. Door de goede samenwerking kunnen statushouders zich op eenvoudige wijze aanmelden en deelnemen. Ook in 2018 heeft een fietscursus in Hillegom plaats gevonden waaraan enkele statushouders hebben deel genomen.

Verjaardagen

Samen met Stichting Jarige Job is VluchtelingenWerk in het laatste kwartaal van 2017 gestart met een pilot om kinderen van vluchtelingen de gelegenheid te geven hun verjaardag te vieren. Door een verjaardagscadeau en een traktatie op school heeft het kind het gevoel er bij te horen. Klasgenoten komen door het geven van een verjaardagsfeestje bij vluchtelingenkinderen thuis en de ouders zullen daarvoor met elkaar moeten communiceren. Dit vergroot het netwerk van de vluchtelingenouders, beïnvloedt de sociale isolatie op een positieve manier en bevordert de integratie van zowel kind als ouders. De verjaardagsbox geeft ouders de benodigde materialen om een verjaardagsfeest voor hun kind te organiseren.

Organisatie

Het kantoor van VluchtelingenWerk Hillegom bevindt zich in het dienstencentrum Elsbroek. Twee keer per week is hier een inloopspreekuur, één keer per twee weken een juridisch spreekuur. Daarnaast worden door vrijwilligers afspraken buiten het spreekuur gemaakt met statushouders. Met name de statushouders die zich nog niet zo lang in Hillegom hebben gevestigd, krijgen buiten het spreekuur om begeleiding. Dit is maatwerk.
De maatschappelijke begeleiding is in handen van een team betrokken en deskundige vrijwilligers. Eind december 2018 hadden we 10 maatschappelijk begeleiders, 3 tolken, 5 arbeidscoaches, 2 participatievrijwilligers en 1 intermediair Jeugd- Sport en Cultuurfonds. Het team is stabiel in omvang. Er zijn in 2018 geen wisselingen geweest onder de maatschappelijk begeleiders, tolken en participatievrijwilligers. Het team arbeidscoaches is gegroeid om ook in Hillegom meer VIP-trajecten te kunnen gaan aanbieden. De verwachting is dat eind februari 2019 een VIP-traject zal starten.
De vrijwilligers hebben diverse achtergronden en daarmee vullen verschillende expertises elkaar goed aan. Een greep uit de achtergronden: psychiatrisch verpleegkundige, administratie, ICT, sociaal werker, teamleider in technische sector, predikant, leraar voortgezet onderwijs, schuldhulpverlening, voormalig rector voortgezet onderwijs.
Werken als maatschappelijk begeleider vraagt grote expertise op het gebied van bijvoorbeeld sociale zekerheid, kinderopvang, scholen, huisvesting, vrijwilligerswerk, maar ook de kunst om informatie op begrijpelijke wijze over te dragen aan de statushouder. We zijn blij dat we tijdens spreekuren ondersteuning kunnen krijgen van vrijwillige tolken maar benadrukken telkens weer dat de voertaal op ons kantoor de Nederlandse taal is. De tolken assisteren zodra met communicatie in het Nederlands essentiële dingen niet worden begrepen.
Het vele werk dat wordt verzet door de vrijwilligers is van onschatbare waarde. Inzet van de vrijwilligers varieert van 1 dagdeel per week tot wel 6 dagdelen per week. Zij maken het verschil in de fase van vestiging. De afhankelijkheid van statushouders in het begin maakt dat er vaak een groot en intensief beroep wordt gedaan op de vrijwilligers. Het is voor de vrijwilligers telkens weer een uitdaging om de eigen grenzen te bewaken.