Ridderkerk: 2017 in vogelvlucht

placeholder

In Ridderkerk zijn in 2017, in samenwerking met de gemeente, 82  statushouders gehuisvest. Daarmee heeft de gemeente een flinke achterstand  op de door het Rijk vastgestelde taakstelling volledig weggewerkt.

 

  • 82 statushouders gehuisvest
  • 57 volwassenen, 25 kinderen
  • 58 mannen, 24 vrouwen
  • grootste groepen: Syriërs (34) en Eritreeërs (16)
  • 43 beschikbaar gestelde woningen

Alle gemeenten moeten ieder half jaar in het kader van de taakstelling aan vergunninghouders in de opvangcentra woningen ter beschikking stellen. Het COA (Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers) koppelt de woning aan de vergunninghouder. De totale huisvestingstaakstelling vergunninghouders 2017 inclusief achterstand 2016 van 20 bedroeg 82  personen voor de gemeente Ridderkerk. De 82 personen zijn in 43 woningen geplaatst. Verder zijn 9 vrij grote gezinnen geplaatst in woningen. Wij begeleiden de nieuwkomers vanaf het allereerste moment dat ze in gemeente aankomen. Met behulp van een vast protocol voor deze begeleiding en een checklist worden de werkzaamheden door onze begeleiders gepland. Ook gaan begeleiders mee naar instanties als dit noodzakelijk is.

Spreekuur/infopunt

Er bestaat een grote informatiebehoefte met betrekking tot de vaak complexe asielvraagstukken en (specifieke onderdelen van) de vreemdelingenwetgeving. Ook zijn er veel vragen over rechten en plichten van toegelaten vluchtelingen, over bijvoorbeeld taalonderwijs,inburgering en financiële zaken. Om alle in de gemeente wonende vluchtelingen goed te informeren hebben we infopunten en spreekuren waar we vragen beantwoorden en hen op weg helpen. Vaak kunnen we dat zelf, soms verwijzen we door naar andere voorzieningen en of instanties.

  • Ongeveer 1250 contacten spreekuur/infopunt

De spreekuren worden op het kantoor van VluchtelingenWerk gehouden aan het Koningsplein 4 in Ridderkerk. VW is op 13 oktober in het gebouw verhuisd van de derde verdieping naar de tweede verdieping. De spreekuren worden zeer druk bezocht. De begeleiding van nieuwe reguliere plaatsingen is binnen de taakstelling intensiever. Nieuwkomers komen direct uit een asielzoekerscentrum en spreken vaak bijna tot geen Nederlands en hebben geen sociaal netwerk in de gemeente. Er wordt veel begeleiding gegeven bij het opstarten van huisvesting en inkomen. Met behulp van een vast protocol voor deze begeleiding en een checklist worden de werkzaamheden door onze begeleiders gepland. Er is regelmatig overleg tussen de spreekuurmedewerkers om elkaar op de hoogte te houden van de ontwikkelingen van het werk. Als vervolg op de intake wordt er met de werkbegeleider besproken welke hulp er aan de cliënt geboden gaat worden. In 2017 hebben we in gemeente Ridderkerk met 57 volwassen een intake gedaan.

Juridische begeleiding/gezinshereniging

Onze juridische begeleiding en ondersteuning bij gezinshereniging is uniek. Onze mensen begeleiden vluchtelingen tijdens de asielprocedure, gezinsherenigingsprocedure, naturalisatie en meer. Komen de vrijwilligers en teamleiders er op de locatie niet uit dan nemen ze contact op met de Helpdesk van het Landelijk Bureau. Die Helpdesk bestaat uit een team juristen op gebied van asiel, integratie en consulenten landeninformatie.

Onze juridische begeleiding in de gemeente is voor personen die als asielzoeker naar Nederland gekomen zijn, die een (tijdelijke) vergunning hebben, die gehuisvest zijn in de gemeente en die verblijfsrechtelijke vragen hebben. Wij helpen bij onder meer het verkrijgen en/of verlengen van verblijfs- en reisdocumenten en we bewaken lopende procedures op termijnen en zorgvuldigheid. We zorgen er ook voor dat cliënten beschikken over informatie om bij afwijzing van de asielaanvraag een weloverwogen keuze te maken voor terugkeer, doormigratie of illegaliteit. We monitoren wat er gebeurt, signaleren trends en ontwikkelingen en rapporteren dat aan de gemeente.

Vluchtelingen die een verblijfsvergunning krijgen, hebben recht op hereniging met hun gezin (ouders, partners, kinderen). Meestal is de procedure al opgestart in de Centrale Opvang, in andere gevallen moet dat na vestiging in de gemeente nog gebeuren. Wat volgt is een bureaucratisch proces in de ervaring van mensen die nog niet ingeburgerd zijn en de weg nog niet weten. VluchtelingenWerk werkt volgens een stappenplan waarin de mutaties binnen de procedure maandelijks worden verwerkt.

Gezinshereniging is een ingewikkelde procedure waarbij tijdslimieten goed in de gaten gehouden moeten worden, de cliënt ondersteuning nodig heeft op informatief en emotioneel terrein, veel overleg met IND, Nederlandse ambassade  of consulaat in het land van vertrek, IOM. Daar deze aanvraag gedaan wordt binnen 3 maanden na de uitreiking van de verblijfsvergunning en de aanvrager dus relatief kort in Nederland is, moet veel van de communicatie over dit onderwerp plaats vinden via een tolkentelefoon.

Door de instroom van relatief veel alleengaande vluchtelingen ( Syrië en Eritrea ) in 2017 zijn de aanvragen met betrekking tot gezinshereniging flink toegenomen. En verder doordat de regels zijn aangescherpt, qua bewijslast aantonen familierelatie bij ontbrekende brondocumenten, taalanalyse, aanvullende identificerende vragen m.b.t. gezinshereniging. In 2017 zijn 39  personen ( mannen, vrouwen en kinderen ) in de gemeente herenigd met hun partner/gezin.

  • 16 nieuwe dossiers gezinshereniging
  • totaal aantal dossiers in 2017: 54
  • 12 succesvol afgeronde dossiers

Voorlichting, belangenbehartiging en samenwerking

VluchtelingenWerk signaleert wanneer er obstakels of knelpunten zijn voor succesvolle integratie. Deze obstakels kunnen ontstaan door leemtes in het aanbod aan voorzieningen, maar ook door de persoonlijke omstandigheden van de vluchteling. Ook signaleert Vluchtelingenwerk het niet juist toepassen van wet- en regelgeving of de leemtes en uitsluitingsmechanismen daarin – alsmede discriminatie, en onderneemt daarop actie. VluchtelingenWerk Ridderkerk beantwoordt daarnaast publieksvragen en geeft voorlichting om het draagvlak in de samenleving voor opvang en integratie van vluchtelingen te behouden/vergroten. Om dat draagvlak zo groot mogelijk te houden zoeken we ook samenwerking met andere lokale organisaties.

Hieronder een overzicht van de activiteiten:
– VluchtelingenWerk participeert in het Platform. Samen met andere organisaties de krachten bundelen om  de integratie van vergunninghouders te bevorderen.
– Sinds 2013 is VluchtelingenWerk betrokken in de stuurgroep en de werkgroep voor taalbevordering in Ridderkerk. Op 24 mei was vluchtelingenwerk Ridderkerk in de Bibliotheek aanwezig om de samenwerking op dit gebied, samen met een aantal andere organisaties,  opnieuw te bekrachtigen.
– Op vrijdag 1 september was VluchtelingenWerk aanwezig op de Promotour/Vrijwilligersmarkt om vrijwilligers te werven.
– Voor de derde keer heeft VluchtelingenWerk in samenwerking met St. Present, de Rabobank, Maxim College, Stichting Sport en Welzijn en Korfbalvereniging KCR in augustus de jaarlijkse Sport- en Speldag georganiseerd. Dit was weer geslaagd en de Combinatie heeft een leuk artikel hierover geplaatst.
– Op uitnodiging van de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt heeft VluchtelingenWerk meegedaan met het Nachtvolleybaltoernooi op 17/18 maart. De jonge vergunninghouders hebben samen met een aantal medewerkers van VluchtelingenWerk een team geformeerd. Er ontstonden leuke ontmoetingen met de overige teams. Twee verguninghouders hebben zich daarna aangemeld bij een reguliere volleybal club. De opbrengst van het toernooi was bestemd voor VluchtelingenWerk. Met de opbrengst leiden wij de jongeren naar sportprojecten. Dit doen we in samenwerking met Sport en Welzijn Ridderkerk.
– Een aantal vluchtelingvrouwen doen op donderdagochtend mee met Sporten voor Vrouwen van Sport en Welzijn.
– Tijdens het Open Monumentendag in september is  VluchtelingenWerk met een aantal kraampjes die verschillende landen vertegenwoordigde, o.a. Afghanistan, Syrie en Eritrea de hele dag aanwezig geweest om de mensen kennis te laten maken met authentieke gerechten van het land. Het werd druk bezocht, ondanks het weer, en de mensen hadden veel belangstelling voor de verhalen van de vergunninghouders. Het waren weer  waardevolle ontmoetingen.
– Op woensdag 8 november heeft VluchtelingenWerk tijdens een avond voor vluchtingen in de Christus is Koning Kerk voorlichting gegeven over het werk van VluchtelingenWerk en vluchtelingen. Een ex-vluchteling heeft daar haar verhaal verteld, over hoe haar leven er voor de vlucht uitzag, over haar vlucht en haar leven nu in Nederland, Ridderkerk en haar toekomstdroom.

Met de gemeente is VluchtelingenWerk regelmatig in gesprek over het verbeteren van de dienstverlening aan de cliënten. De afstemming hierover is van belang voor een goede continuïteit van de begeleiding en ondersteuning. Met de  klantmanagers van inkomen en werk is voortdurend contact als er zaken niet duidelijk zijn of niet goed gaan.

Op onderwijs heeft VluchtelingenWerk op regelmatige basis contact met de scholen in Ridderkerk. Zo hebben wij met de interne begeleider van de Taalklas van de basisschool de Piramide regelmatig overleg over onder andere aanmelding en voortgang van de leerlingen. We regelen de aanmelding op de ISK en leiden de jongeren naar Inburgeringscursus wanneer zij in Rotterdam kunnen gaan inburgeren. Ook hebben wij afstemming met o.a. de jeugdverpleegkundige van het CJG, het Wijkteam en andere instellingen die met vluchtelingen te maken hebben.

Met Connect2Act is er contact wanneer wij vrijwilligers nodig hebben.

Maatschappelijke begeleiding

Onze maatschappelijke begeleiders helpen statushouders bij het regelen van de belangrijkste zaken bij de eerste vestiging in de gemeente. Denk daarbij aan praktische hulp bij woninginrichting, aansluiting telefoon en televisie, inschrijving bij huisarts, tandarts, apotheek en consultatiebureau, het wegwijs maken in de sociale kaart van de gemeente, het aanmelden bij een  peuterspeelzaal, basisschool, middelbare school en hulp bij een aanvraag bij DUO. Maar ook aan begeleiding bij aanvragen huur- en zorgtoeslagen, begeleiding bij kwijtscheldingsaanvragen en begeleiding bij inschrijving UWV.

Onze maatschappelijke begeleiding (mb) is er op gericht dat cliënten zo snel mogelijk zelfredzaam worden en participeren in de samenleving. De cliënt krijgt ondersteuning bij het behalen van het inburgeringsexamen en wordt gecoacht om eigen materiële, immateriële en psychosociale problemen op te lossen.

Onze begeleiders zijn veelal ook het best in staat – door hun goede contacten met de cliënten – om de leefsituatie en mogelijkheden van de statushouder te inventariseren. Ze kunnen doorverwijzen als er (juridische) zaken mislopen, ze signaleren en rapporteren als er op wat voor een vlak dan ook stagnatie optreedt.

  • 57 gestarte trajecten mb, eerste jaar
  • 79 gestarte trajecten mb, tweede jaar

Er is in 2017 een start gemaakt met 57 trajecten maatschappelijke begeleiding. Samen met de vrijwilligers is gekeken naar een prettig werkbaar traject en zijn er veel stappen gezet om vergunninghouders te begeleiden naar zelfredzaamheid. Enkele voorbeelden van de  ingezette werkwijze zijn:

Domein Financiën: Om de zelfregie te stimuleren ontvangen de nieuwe statushouders een ordner om hun belangrijke papieren in op te bergen (op categorie). Deze dienen ze ook mee te brengen naar een afspraak op kantoor. Ook krijgen zij kort na de intake al voorlichting over het belang van een goede informatie en inzicht in de financiën. Dit als preventie ter voorkoming van schulden.
Domein Wonen: De vrijwillige begeleiders huisvesting starten hun werkzaamheden met het uitreiken en toelichten van de brochure ‘Welkom in uw gemeente’ met daarin veel aandacht voor leven in Nederland. Zoals op tijd komen voor afspraken, geluidsoverlast beperken, afval scheiden, onderhoud van de tuin en opgeruimd houden van balkon of galerij. Daarnaast staan zij de vergunninghouders bij met vragen over onder andere hun huurhuis, aansluiting gas water en licht, internet en tv. Bovendien verlenen zij advies bij de inrichting van de woning.
Domein Zorg: Naast de aanmelding bij huisarts en tandarts is er in 2017 ook gekeken naar een verbeterde samenwerking met het CJG en het Wijkteam. Medische dossiers worden door de nieuwe huisarts opgevraagd bij de medische dienst van het COA.
Domein Onderwijs en Opvang kinderen: VluchtelingenWerk Ridderkerk gaat voor deze mensen de aanmeldingen, DUO leningen en de aanvraag bijzondere bijstand voor de reiskosten verzorgen.
Voor de opvang van de kleinste kinderen wordt samengewerkt met de gemeente Ridderkerk en de Peuterspeelzaal, de basisschoolleerlingen vanaf 5 tot 7 jaar worden aangemeld bij de scholen en kinderen vanaf 7 tot 12 jaar worden aangemeld bij de Taalklas bij de Piramide. Er zitten in december totaal 9 vluchtelingkinderen in de taalklas.
Kinderen van 12 tot 18 jaar worden aangemeld bij de ISK in Rotterdam. Vanaf 18 jaar gaan wij samen met de klantmanager kijken waar zij het beste aangemeld kunnen worden. Dit hangt af van het taalniveau Nederlands of Engels en de leerbaarheid.
Domein Werk: zie Arbeidsparticipatie.
Domein Participatie: De begeleiders huisvesting proberen bij het eerste bezoek van de statushouders aan de woning hen ook te introduceren bij de buren, en geven uitleg over de buurt of wijk en de voorzieningen zoals goedkope winkels en activiteiten in buurthuizen of buurtkamer. Ook verzorgt VluchtelingenWerk de trajecten participatieverklaring (vanaf 1 oktober 2017 verplicht onderdeel van de inburgering)

Wanneer de vergunninghouders net gevestigd zijn in Ridderkerk komen ze gemiddeld 3x per week op kantoor. Ze zijn nog erg onzeker en hebben veel vragen. De medewerkers zijn intensief met de cliënten bezig om alles uit te leggen en de praktische zaken te regelen. Ook gaat de plaatsingsmedewerker bij de vergunninghouder thuis kijken wanneer er afspraken zijn met bedrijven  of er iets niet duidelijk is. De meeste voorkomende problemen hebben te maken met de aansluiting van internet, de aanlevering van energie (geen warm water of cv doet het niet). Wanneer de Belastingdienst de huur- en zorgtoeslag niet op tijd regelt komt de vergunninghouder in financiële problemen. Immers, de huur en zorgpremie moet wel betaald worden. Hiervoor moet VluchtelingenWerk vaak bemiddelen bij de instanties om uitstel van betaling of een betalingsregeling treffen. 

Bij de start van de maatschappelijke begeleiding wordt een intake of nulmeting gedaan, om zicht te krijgen op de situatie, vaardigheden en achtergrond van de vluchteling en de mate van zelfredzaamheid. Vervolgens kan in een trajectplan beschreven worden welke begeleiding geboden wordt en welke ontwikkeling (resultaten) wordt beoogd.

Arbeidsparticipatie

De dienstverlening Arbeidsparticipatie is een logisch vervolg op de visie van VluchtelingenWerk.”….Een samenleving die gericht is op participatie van vluchtelingen aan de maatschappij waarop zelfredzaamheid voorop staat…..” Werk is een belangrijke voorwaarde voor integratie van vluchtelingen in de samenleving. Arbeidsparticipatie,  het deelnemen aan het arbeidsproces, kan op allerlei manieren. Het uiteindelijke doel is voor velen natuurlijk structureel betaald werk, maar dat is niet voor alle vluchtelingen meteen mogelijk.  Andere vormen zijn onder andere een participatieplaats, een werkervaringsplaats of stage, proefplaatsing, een opleidingstraject, of vrijwilligerswerk. De meeste vluchtelingen met een verblijfsvergunning mogen werken en hebben vrije toegang tot de arbeidsmarkt. De arbeidscoaches (vrijwilligers) van VluchtelingenWerk begeleiden vluchtelingen in dit proces richting de arbeidsmarkt. VluchtelingenWerk zoekt hierin ook de samenwerking met; de gemeentelijk sociale dienst, werkgeversservicepunt, bedrijven, opleidingsinstituten etc.  Vanaf 2e helft 2017 zijn 2 jobcoaches begonnen met de opstart van arbeidsparticipatie.

  • na een selectie van kandidaten zijn 4 jobcoachtrajecten gestart.

Taalcoaching

Op  25/1 is de avondklas voor Eritreeërs begonnen. Hiervan zijn er drie taalcoaches van VluchtelingenWerk en twee taalcoaches van Gilde die de groep begeleiden. Voor de groep Eritreeërs is het Nederlands een taal die zowel mondelinge als schriftelijke een andere vorm heeft. Deze groep heeft extra begeleiding nodig om de Nederlandse taal te leren. Met de avondklas hopen wij hen een extra steuntje in de rug te geven. In 2017 hebben we daarnaast ook 9 taalcoaches die 1 op 1 begeleiden geven.

Participatieverklaringstrajecten

Als gevolg van de wijziging van de Wet Inburgering moeten nieuwkomers die op of na 1 oktober 2017 inburgeringsplichtig zijn, deelnemen aan een participatieverklaringstraject en de participatieverklaring ondertekenen. Dit nieuwe onderdeel van het inburgeringsexamen moeten zij afronden binnen een jaar na hun eerste huisvesting in een gemeente. Het participatieverklaringstraject bestaat minimaal uit een inleiding in de Nederlandse kernwaarden en de ondertekening van de participatieverklaring. Via dit traject laten gemeenten nieuwkomers kennis maken met de rechten en plichten en de fundamentele waarden van de Nederlandse samenleving. Het traject wordt afgesloten met het ondertekenen van een verklaring waarmee de nieuwkomer verklaart van de waarden en spelregels van de Nederlandse samenleving kennis te hebben genomen en deze te respecteren.

VluchtelingenWerk Ridderkerk biedt in opdracht van de gemeente al sinds laatste kwartaal 2016 participatieverklaringstrajecten aan. Tijdens de uitreiking en ondertekening van de participatieverklaring, welke gebeurde met de actieve participatie van de gehele workshopgroep, gaven de deelnemers aan het te waarderen dat de  wethouder  in persoon was gekomen om een praatje te houden en de participatieverklaringen te overhandigen.

Bijzondere acties en activiteiten, eigen initiatieven

Ieder jaar wordt door de IDB Ridderkerk aan vergunninghouders thuis een kerstpakket afgegeven. Dit wordt door de nieuwkomers erg gewaardeerd.

VluchtelingenWerk heeft in december een projectplan aan Radio Ridderkerk aangeboden. Dit is een plan om een radioprogramma door vluchtelingen te laten verzorgen, voor vluchtelingen en de Ridderkerkse samenleving. Hiermee willen we de jonge vluchtelingen kennis laten maken met radio maken en hen communicatief vaardiger maken. Het is ook de bedoeling dat zij hun via de radio hun ‘eigen’ mensen gaan informeren over de Nederlandse samenleving, in het bijzonder in Ridderkerk. Bijvoorbeeld: hoe ziet de gemeenteraadsverkiezing in Ridderkerk er uit? Wat  is gescheiden afval?  Wat is er allemaal te doen in Ridderkerk? Wat zou je kunnen en willen doen om met anderen in contact te komen?

Inburgering

Inburgeraars kunnen bij VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland terecht voor taallessen en de voorbereiding op het inburgerings- (inclusief alfabetisering) en het staatsexamen NT2. Door onze ruime ervaring met vluchtelingen weten we als geen ander hoe belangrijk de voorbereiding op het inburgeringsexamen is. We bieden daarom een inburgeringstraject op maat. VluchtelingenWerk organiseerde het inburgeringsaanbod (alfabetiserings-, inburgerings- of staatsexamenlessen) in veel gemeenten in Zuid-Holland  voor het vierde jaar op rij in samenwerking met Nltraining.

Op de leslocaties zijn teamleiders Inburgering werkzaam. Zij kennen de cursisten en bieden een intensieve begeleiding. Hierdoor kunnen diverse problemen worden voorkomen. Zo is er goed zicht op de inburgeringstermijnen en kunnen verlengingen op tijd worden aangevraagd en boetes worden voorkomen. Er wordt gestreefd naar een uitstroom op een zo hoog mogelijk niveau. Cursisten krijgen een persoonlijke taalcoach – een vrijwilliger van VluchtelingenWerk. Met die coach kunnen zij extra oefenen. Tijdens de klassikale lessen is een vrijwillige klassenassistent actief voor extra begeleiding en aandacht. In de gemeente Ridderkerk  is de inburgering medio 2017 verzorgd door  onder andere door  VluchtelingenWerk. Door de kleine instroom is VluchtelingenWerk in het najaar van 2017 gestopt met het aanbod.

Ons team in Ridderkerk

VluchtelingenWerk Ridderkerk is op 13 oktober van de derde naar de tweede verdieping verhuisd. De verhuizing moest in een vrij korte tijd gerealiseerd worden.  De verhuizing was noodzakelijk omdat het Wijkteam de ruimtes op de derde verdieping nodig had. Wij zitten nu samen met de muziekschool op de tweede verdieping en delen met hen de pantry, die door ons als overlegruimte gebruikt wordt als de overige spreekkamers in gebruik zijn. We hebben helaas 1 spreekruimte minder.  Mede dankzij de flexibiliteit van de muziekschool en  de medewerkers van de gemeente is de verhuizing soepel verlopen.

Op de locatie Ridderkerk zijn + 3  betaalde krachten werkzaam: de senior teamleider  voor 4 uur per week en twee  teamleiders.

  • 19 vrijwilligers

In de loop van 2017 waren er 25 vrijwilligers actief voor Stichting VluchtelingenWerk. Hiervan zijn er  19 vrijwilligers  overgebleven. Alle vrijwilligers hebben deelgenomen aan de basistraining en het inwerkprogramma gevolgd. Ze werken met plezier bij VluchtelingenWerk, de vrijwilligers worden goed gefaciliteerd om het werk te kunnen uitvoeren. Er is in 2017 ook een bezoek gebracht aan het AZC in Beverwaard – Rotterdam. Dit was voor de nieuwe vrijwilligers erg interessant en het was goed om hen te laten zien hoe de vergunninghouders hebben gewoond voordat zij zich in Ridderkerk komen vestigen.

De vrijwilligers wordt ook de mogelijkheid gegeven om aan deskundigheidsbevordering te doen. Er worden trainingen, cursussen en landenbijeenkomsten gegeven waar zij zich voor kunnen opgeven. Dan gaat het onder andere om coachingsvaardigheden, omgaan met weerstand, interculturele communicatie. Er zijn ook juridische trainingen zodat de medewerkers zich kunnen verdiepen in de juridische procedures met betrekking tot Gezinshereniging, verblijfsprocedures en  specifieke landen informatiedagen.

VluchtelingenWerk Ridderkerk maakt deel uit van de stichting VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland. Klik op de afbeelding voor het Jaarverslag van de stichting.