Fereshteh in kamp Moria, Griekenland: 'Die eerste dag konden we alleen maar huilen'

Fereshteh en haar gezin waren opgelucht dat ze Europa eindelijk hadden bereikt, maar bij aankomst in kamp Moria sloeg de wanhoop toe. 'Dit hadden we niet verwacht. De eerste dag in Moria hebben we alleen maar gehuild.'

Opvallend

Als we Fereshteh ontmoeten, is ze de was aan het ophangen bij haar tent in Moria, een van de meest beruchte opvangkampen voor vluchtelingen op het eiland Lesbos. Een opvallende verschijning is ze, ze oogt krachtig ondanks de moeilijke omstandigheden, haar blik is helder en open. Ze wil ons wel vertellen hoe het is om hier als vluchteling te wonen.

Hoop op beter

De levensloop van Fereshteh is bepaald door kwade machten, die haar van de ene plaats naar de andere hebben gejaagd. 'Ik kom oorspronkelijk uit Afghanistan, maar op mijn derde ben ik gevlucht naar Iran. We zijn teruggegaan naar Afghanistan omdat we hoopten dat het er nu beter zou zijn, maar dat was niet het geval.' Fereshteh en haar gezin zagen geen andere mogelijkheid dan een veilig heenkomen zoeken in Europa.

Enorme golven

Het werd een een barre tocht. Ze liepen veertien uur door Iran naar de Turkse grens, en in Turkije liepen ze het laatste stuk naar de kust in zeven uur. Daar aangekomen moesten ze met vijfenvijftig mensen plus bagage in een bootje van een meter of twaalf lang. 'Tweeëneenhalf uur waren we op het water. Het regende en het waaide, de golven waren enorm. We riepen God aan, we dachten dat we gingen sterven.' Fereshteh vertelt het allemaal rustig en beheerst. Haar man kijkt toe, hij zegt niet veel. Alleen zijn ogen spreken van een groot  verdriet waar wij niet van weten.

'De jungle'

Midden in de nacht bereikten Fereshteh en haar man, dochter van zestien en zoontje van anderhalf de kust van Lesbos. Het regende, ze sliepen buiten op de grond. Wat een opluchting moet het zijn geweest om door de kustwacht naar een rustig kamp te worden gebracht. Maar na een nachtje slapen op die uitrustplek bracht men het gezin naar kamp Moria, of liever: naar 'de jungle' – het gebied buiten het overvolle kamp, waar de mensen opeengepakt wonen in tentjes en zelfgemaakte bouwseltjes.

Buiten slapen

'We dachten dat we misschien in een container zouden slapen, maar dít, nee, dit hadden we niet verwacht,' vertelt Fereshteh. 'Toen we de tentjes zagen… we hebben die eerste dag in Moria alleen maar gehuild.' Vier pallets kreeg het gezin, plus een tent om daar bovenop te zetten. 'Je kon er met maximaal twee of drie mensen in slapen. Mijn man bleef ’s nachts buiten. Later konden we een paar pallets toevoegen. En toen een gezin hier in de buurt naar Athene vertrok, gebruikten we hun materiaal om de tent te vergroten.'

Hels kabaal

Het aanbouwtje bestaat voornamelijk uit dekens, plastic en een geïmproviseerde deur. 'Vooral ’s nachts is het erg zwaar,' vertelt Fereshteh. 'Het kan hier hard regenen en waaien, en dan beweegt alles, het maakt een hels kabaal. Mijn man hield de deur vast om te zorgen dat die niet los zou waaien. Ik hield mijn zoontje tegen me aan, mijn hart bonsde.' Of het bouwsel mag blijven staan is maar de vraag. 'We zagen bij anderen al dat de organisatie het afpakte – er is onvoldoende ruimte.'

Brandwonden

Het ruimtegebrek wreekt zich op alle fronten. Fereshteh: 'Ik ben een paar keer naar de dokter geweest. Daar waren veel moeders en kinderen met brandwonden. De tentjes zijn te klein om in te koken en buiten is er ook geen plek. De mensen krijgen kokend water of gloeiend hete olie over zich heen.’

Soms fruit

Voor kinderen is er bovendien onvoldoende gezonde voeding, laat staan adequaat onderwijs. 'Het eten is matig. Een Nederlandse organisatie brengt soms fruit of vers sap,' vertelt Fereshteh. 'En er zijn wat Afghaanse mensen die Engelse en Duitse les geven. Onze dochter gaat naar Duitse les.'

Gevechten

En hoe is het met de veiligheid? 's Nachts wordt er veel gedronken, en dan zijn er gevechten. Vroeg in de avond gaan we naar de WC's, daarna niet meer. Als onze dochter 's avonds ergens naar toe moet, gaan we met haar mee. Je hoort dat mensen elkaar slechte dingen aandoen, dingen waar je beter niet over kunt praten.'

'Kwetsbaar'

Fereshteh en haar gezin zijn inmiddels 'kwetsbaar' verklaard. Dat betekent dat ze de verdere procedure niet in Moria hoeven afwachten, maar naar het vasteland mogen. 'We wachten nu op onze tickets om naar Athene te gaan, die komen over een of twee weken. Ze hebben ons verteld dat het nog wel een jaar kan duren voordat de procedure is afgerond. Maar de omstandigheden in Athene zijn wat beter, hoorden we.'

Opkrabbelen

Hoe krabbelt het gezin van Fereshteh telkens weer op? Hoe stopten ze met huilen na hun aankomst in Moria? 'We hebben al zoveel ontberingen doorstaan, we besloten dat we moesten dealen met de situatie, om een plek te vinden voor een vreedzaam bestaan,' zegt Fereshteh. Haar man, die tot nu toe zo stil was, vult aan: 'En een betere toekomst voor onze kinderen.'

Detentie

Twee dagen na het interview kondigde de Griekse regering aan dat alle vluchtelingenkampen zullen worden vervangen door gesloten detentiecentra. Je kunt alleen maar hopen dat Fereshtehs levenskracht ook daartegen is bestand.

  •  Noot van de redactie: Fereshteh is niet haar echte naam. Gezien de kwetsbare positie van het gezin koos Fereshteh een pseudoniem. Fereshteh betekent 'engel'.

Meer persoonlijke verhalen

Ben je vrijwilliger, vluchteling of sympathisant en heb je ook een interessant verhaal? Laat het ons weten!