Iran: Repressie en onderdrukking
Iran: Repressie en onderdrukking
Sinds de revolutie van 1979 is Iran een Islamitische Republiek. Het land werd tot voor kort geleid door de hoogste geestelijke, ayatollah Khamenei, en kent een strenge sjiitische wetgeving. De mensenrechtensituatie in Iran is al tientallen jaren onverminderd slecht, en protesten worden met harde hand neergeslagen.
Waarom vluchten mensen uit Iran?
Veel Iraniërs vluchten vanwege ernstige mensenrechtenschendingen. Critici van de regering, demonstranten en journalisten lopen groot risico op arrestatie, mishandeling of verdwijning.
- Vanwege de strenge toepassing van de sharia worden vrouwen en meisjes onderdrukt. Zij riskeren zweepslagen of zelfs de doodstraf als ze zich niet aan strikte kledingvoorschriften houden of hiertegen protesteren. Ook het gebruik van alcohol, overspel en buitenechtelijke relaties zijn strafbaar.
- Protesten tegen het regime worden hard neergeslagen. In 2022 leidde de dood van de 22-jarige Mahsa Amini tot grote demonstraties. Zij overleed nadat zij was gearresteerd door de zedenpolitie, omdat haar hidjab niet goed zat. Daarbij vielen honderden doden en werden duizenden mensen opgepakt. Sinds december 2025 zijn er opnieuw grootschalige protesten die met geweld worden onderdrukt.
- Ook LHBTIQ+ personen en etnische en religieuze minderheden, zoals Koerden, Arabische Iraniërs (Ahwazi) en bekeerlingen tot het christendom, lopen risico op geweld en vervolging.
Recente ontwikkelingen in Iran: oorlog en escalatie
Israël en de Verenigde Staten voeren sinds 28 februari 2026 zware aanvallen uit op doelen in Iran. Iran reageert met aanvallen op Israël en op Amerikaanse bases in de regio. Ook in Libanon zijn gevechten opgelaaid, waarbij Israël doelen van Hezbollah aanvalt. Volgens berichten zijn in Iran inmiddels honderden doden gevallen.
Bij de aanvallen is ook de Iraanse opperste leider Ali Khamenei gedood, evenals meerdere hoge functionarissen van de regering, de Revolutionaire Garde (IRGC) en het leger.
De gevolgen voor de bevolking zijn onzeker. Een snelle regimewisseling lijkt niet waarschijnlijk, maar kan niet worden uitgesloten. Wel zijn er grote zorgen dat de oorlog leidt tot verdere instabiliteit en nog zwaardere repressie.
Iraniërs in Nederland
In Nederland wonen ruim 59.000 mensen met een Iraanse achtergrond. Veel van hen vluchtten naar Nederland na de Islamitische Revolutie van 1979, op zoek naar veiligheid en een nieuw bestaan.
Iraniërs, ook wel Perzen genoemd, zijn vaak hoogopgeleid en beheersen de Nederlandse taal. Hierdoor integreren ze over het algemeen goed in de Nederlandse samenleving.
Iraans-Nederlands historicus Peyman Jafari
Een politievrouw op de universiteit greep mijn arm, liet me haar pistool zien en zei dat ik naar de gevangenis moest.
Parmida uit Iran
Verhaal
Parmida: 'Als ik politie zie, word ik nog steeds bang'
‘Ik wilde me focussen op mijn leven hier, maar de dood van de 22-jarige Mahsa Amini greep me aan. Net als zij ben ik gearresteerd door de moraalpolitie omdat mijn kleding niet bedekkend genoeg was. Ik was 21 jaar. Een politievrouw op de universiteit greep mijn arm, liet me haar pistool zien en zei dat ik naar de gevangenis moest.’
Cijfers over Iraanse vluchtelingen
- In 2024 vluchtten 25.896 Iraniërs naar andere landen om asiel aan te vragen, wat neerkwam op 0,028% van de totale bevolking (bron: UNHCR).
- 703 Iraniërs vroegen in 2024 voor het eerst asiel aan in Nederland. (bron: Worlddata.info)
- Op 1 januari 2024 wonen er 59.300 mensen met een Iraanse achtergrond in Nederland. (bron: CBS)
Geef voor vluchtelingen in Nederland
Mensen op de vlucht laten álles achter op zoek naar veiligheid. Met jouw steun komen we op voor de belangen van vluchtelingen en begeleiden hen van aankomst naar toekomst. Zodat ze vanaf dag één meedoen in de samenleving. Geef vandaag nog en maak het verschil.
